GLA:D (artrose heup- en knie)

GLA:D is een preventief voorlichtings- en trainingsprogramma, speciaal ontwikkeld voor mensen met (beginnende) artrose in het knie- of heupgewricht.
Het programma richt zich op het verminderen van klachten en het voorkomen of uitstellen van het plaatsen van een knie- of heupprothese.
Wat is artrose? Artrose is een veelvoorkomende aandoening. Artrose heeft invloed op het hele gewricht, maar met name op het kraakbeen op het bot. Bij artrose is het kraakbeen op het bot veranderd in een dun laagje. Artrose komt veel voor bij mensen boven de 50 jaar. Of bij jongeren die een blessure of ongeval hebben doorgemaakt aan heup of knie.
Het gezonde gewricht Het gewricht is een verbinding tussen 2 botten. De uiteinden van de botten zijn bedekt met kraakbeen. Hieromheen zit het gewrichtskapsel dat zorgt voor stevigheid en gewrichtsvocht. De spieren en banden omringen het gewricht en zorgen voor stevigheid en de beweeglijkheid van het gewricht. Het kraakbenige oppervlak is glad en zorgt ervoor dat botten gemakkelijk t.o.v. elkaar kunnen bewegen. Kraakbeen is sterk, maar ook flexibel. Het vangt schokken op. Het kraakbeen zelf doet geen pijn.
Vaak wordt artrose beschreven als slijtage van een gewricht. In een gezond gewricht is er een goede balans tussen herstel en afbraak van kraakbeencellen. Artrose ontstaat als er meer afbraak dan herstel van het kraakbeen plaatsvindt. Hierdoor kan het kraakbeen dunner worden of verdwijnen en kan er bot-op-bot contact ontstaan. Het kraakbeen dat weg is, kan niet hersteld worden. Het overgebleven kraakbeen heeft alsnog een bepaalde druk nodig voor vernieuwing van de cellen om zo gezond mogelijk te blijven. Om deze reden moet er voldoende druk op het gewricht blijven komen om herstel van het kraakbeen te bevorderen.

Knieartrose
- U voelt of hoort: pijn, een stijf en onstabiel gewricht, het gevoel door de knie te zakken, krakend of klikkend geluid
- Het kan moeilijk zijn om trappen op en af te lopen, of van zit naar staan te gaan
- De knie kan er anders uit zien
Heupartrose
- U kunt pijn ervaren aan de buitenkant van de heup of diep in de lies, binnenzijde of langs het bovenbeen, soms zit de pijn niet in de heup, maar heeft u pijn aan de binnenkant van de knie
- Bewegingsbeperking in het gewricht waardoor bijv. problemen ontstaan bij het in– en uit de auto stappen, het aantrekken van sokken of iets van de vloer oprapen
- De lengte van de stappen worden korter bij het lopen. De heup strekken gaat moeizaam. Als gevolg hiervan is de neiging er voorover gebogen te lopen
Hoe weet u dat u artrose hebt? De diagnose wordt gesteld op basis van symptomen (problemen in het dagelijks leven). Op een röntgenfoto kunnen namelijk veranderingen in het gewricht te zien zijn, ondanks dat een persoon geen klachten ervaart. Het is echter ook mogelijk dat de symptomen al 10 tot 15 jaar worden ervaren, voordat er veranderingen op een röntgenfoto of MRI-scan te zien zijn. U hebt geen röntgenfoto nodig die veranderingen in uw gewricht laten zien om de diagnose artrose te krijgen.
Is het goed om te bewegen/oefenen, ook als het pijn doet? Als u artrose hebt en begint met oefenen, kunt u in het begin spierpijn en/of gewrichtspijn gaan voelen. Deze pijn kan een tijdje aanhouden en is niet erg. Het is niet de bedoeling dan te stoppen met bewegen. Het kraakbeen heeft baat bij oefenen. Bij belasting worden voedingsstoffen in en uit het kraakbeen geperst. Dit bevordert het herstel van kraakbeen, waardoor het sterker wordt. Door te oefenen worden gewrichten beweeglijker en ook de spieren worden sterker, waardoor dagelijkse activiteiten weer makkelijker gaan. Door te trainen oefent u ook de coördinatie. De spiercoördinatie is het vermogen om de juiste spieren, op het juiste moment met de juiste hoeveelheid kracht te gebruiken. De fysiotherapeut is dé hulpverlener die u kan ondersteunen met de oefeningen en u kan begeleiden met het artrose proces.








